“TRẺ NHỎ – TIỀM NĂNG LỚN: ĐẦU TƯ VÀO CHĂM SÓC, THEO DÕI LIÊN TỤC ĐỂ BẢO VỆ TƯƠNG LAI CỦA TRẺ”
Ngày 15/11 hằng năm là Ngày Thế giới vì Trẻ sinh non. Năm 2026, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phối hợp cùng Quỹ Toàn cầu về Chăm sóc Trẻ sơ sinh (GFCNI) phát động thông điệp: “Trẻ nhỏ – Tiềm năng lớn: Đầu tư vào chăm sóc, theo dõi liên tục để bảo vệ tương lai của trẻ”.
Thông điệp nhấn mạnh quyền được sống, được chăm sóc và phát triển toàn diện của trẻ sinh non; đồng thời kêu gọi ngành y tế, các cấp chính quyền, gia đình và toàn xã hội chung tay tăng cường chăm sóc, hỗ trợ và theo dõi sức khỏe lâu dài cho trẻ sinh non, không chỉ trong thời gian nằm viện mà cả sau khi trẻ trở về với gia đình.
1. SINH NON LÀ GÌ? VÌ SAO CẦN QUAN TÂM?
Sinh non là tình trạng trẻ được sinh ra trước khi đủ 37 tuần tuổi thai. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong ở trẻ sơ sinh.
Trẻ sinh non, đặc biệt là trẻ sinh ở tuổi thai càng nhỏ hoặc có cân nặng lúc sinh càng thấp, thường phải đối mặt với nhiều nguy cơ về sức khỏe như khó khăn trong hô hấp, điều hòa thân nhiệt, bú và tiêu hóa. Bên cạnh đó, trẻ có thể gặp những ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển thể chất, vận động, ngôn ngữ, trí tuệ và khả năng học tập.
Tại Việt Nam, ước tính mỗi năm có khoảng 100.000 trẻ sinh non. Đây là vấn đề sức khỏe cộng đồng cần được quan tâm, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ trong thai kỳ, chăm sóc trẻ sơ sinh và theo dõi sự phát triển của trẻ sau khi xuất viện.
2. CÁC BIỆN PHÁP DỰ PHÒNG SINH NON
Mặc dù không phải tất cả các trường hợp sinh non đều có thể phòng tránh, việc chăm sóc sức khỏe trước và trong thai kỳ, phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ và quản lý thai nghén đúng cách có thể góp phần giảm nguy cơ sinh non.
Một số biện pháp cần thực hiện:
- Chăm sóc sức khỏe trước khi mang thai: Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ nên chủ động khám sức khỏe, sàng lọc và tư vấn các vấn đề liên quan đến mang thai, sinh đẻ để chuẩn bị sức khỏe tốt nhất trước khi mang thai.
- Quản lý thai kỳ đúng cách: Phụ nữ mang thai cần khám thai định kỳ, tuân thủ lịch hẹn và hướng dẫn của nhân viên y tế; đặc biệt chú ý những dấu hiệu bất thường để được thăm khám kịp thời.
- Phát hiện và quản lý thai kỳ nguy cơ cao: Những phụ nữ có nguy cơ sinh non cần được theo dõi, tư vấn và điều trị tại các cơ sở y tế chuyên khoa theo hướng dẫn chuyên môn.
- Chủ động kế hoạch hóa gia đình: Phụ nữ cần được tư vấn về độ tuổi mang thai phù hợp và khoảng cách giữa các lần sinh để bảo vệ sức khỏe của mẹ và bé.
- Duy trì lối sống lành mạnh: Bảo đảm dinh dưỡng đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý, giữ tinh thần thoải mái; tránh thuốc lá, rượu bia và các chất kích thích trong thai kỳ.
3. CHĂM SÓC TRẺ SINH NON – ĐẦU TƯ CHO SỰ PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN
Trẻ sinh non cần được chăm sóc đặc biệt, phù hợp với tuổi thai, cân nặng và tình trạng sức khỏe. Các biện pháp chăm sóc quan trọng bao gồm:
- Chăm sóc trẻ bằng phương pháp Kangaroo: Tăng cường tiếp xúc da kề da giữa mẹ và trẻ theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế tại Quyết định số 2175/QĐ-BYT ngày 25/7/2024. Phương pháp này góp phần giữ ấm, hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ và tăng cường sự gắn kết giữa mẹ và trẻ.
- Chăm sóc sơ sinh thiết yếu sớm: Thực hiện da kề da, hỗ trợ trẻ bú mẹ sớm ngay sau sinh khi tình trạng sức khỏe cho phép và nuôi trẻ hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu theo khuyến cáo.
- Giữ ấm và theo dõi sức khỏe: Trẻ sinh non cần được giữ ấm, theo dõi thân nhiệt, hô hấp, dinh dưỡng và các dấu hiệu bất thường; thực hiện khám, chăm sóc theo hướng dẫn của cán bộ y tế.
- Điều trị và chăm sóc chuyên khoa: Trẻ sinh non quá tháng tuổi thai nhỏ hoặc nhẹ cân, có tình trạng sức khỏe chưa ổn định cần được chăm sóc, theo dõi và điều trị tại cơ sở y tế phù hợp.
4. THEO DÕI LIÊN TỤC SAU KHI TRẺ XUẤT VIỆN – KHÔNG ĐỂ TRẺ BỊ BỎ LẠI PHÍA SAU
Một trong những nội dung trọng tâm của Ngày Thế giới vì Trẻ sinh non năm 2026 là tăng cường chăm sóc và theo dõi trẻ sau khi xuất viện. Việc trẻ được xuất viện không có nghĩa là quá trình chăm sóc đã kết thúc.
Cha mẹ và người chăm sóc cần:
- Đưa trẻ đi khám và tái khám đúng lịch hẹn của bác sĩ.
- Theo dõi cân nặng, chiều cao, dinh dưỡng và các mốc phát triển của trẻ.
- Tuân thủ hướng dẫn về nuôi dưỡng, chăm sóc, tiêm chủng và phòng bệnh.
- Chú ý các dấu hiệu bất thường về hô hấp, bú, tiêu hóa, vận động và khả năng đáp ứng của trẻ để đưa trẻ đi khám kịp thời.
- Chủ động trao đổi với nhân viên y tế khi gặp khó khăn trong quá trình chăm sóc trẻ tại nhà.
Việc theo dõi định kỳ giúp phát hiện sớm những vấn đề sức khỏe và phát triển, từ đó có biện pháp can thiệp, hỗ trợ phù hợp, tạo điều kiện để trẻ phát triển tốt hơn.
5. CHUNG TAY VÌ TƯƠNG LAI CỦA TRẺ SINH NON
Mỗi trẻ sinh non đều xứng đáng có cơ hội được sống khỏe mạnh, được yêu thương và phát triển toàn diện. Để đạt được điều đó, cần có sự đồng hành của gia đình, đội ngũ nhân viên y tế và toàn xã hội trong suốt hành trình chăm sóc trẻ.
Hưởng ứng Ngày Thế giới vì Trẻ sinh non năm 2026, Trung tâm Y tế khu vực Hòa Vang kêu gọi các gia đình chủ động chăm sóc sức khỏe trước và trong thai kỳ, thực hiện khám thai định kỳ, quan tâm đến việc chăm sóc trẻ sơ sinh và tuân thủ lịch theo dõi sức khỏe sau khi trẻ xuất viện.
???? Trẻ sinh non hôm nay – Tương lai rộng mở ngày mai. Hãy đầu tư vào chăm sóc và theo dõi liên tục để mỗi trẻ đều có cơ hội lớn lên khỏe mạnh, phát triển toàn diện và vươn tới tương lai tốt đẹp hơn!
Nguồn: cdc.hue.gov.vn