Ngày Hen phế quản toàn cầu ngày 06 tháng 5 năm 2025 được tổ chức bởi Sáng kiến Toàn cầu về Bệnh Hen phế quản (GINA), một tổ chức hợp tác của Tổ chức Y tế Thế giới được thành lập vào năm 1993. Ngày Hen toàn cầu được tổ chức vào thứ Ba đầu tiên của tháng Năm hàng năm, nhằm để nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh Hen suyễn và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Đây là dịp để chúng ta cũng nhau tìm hiểu, chia sẻ và hành động vì một tương lai không còn bệnh Hen suyễn.
Hen phế quản là bệnh viêm đường hô hấp mạn tính, gây co thắt và tăng tiết đờm gây tắc nghẽn và hạn chế luồng khí vào và ra khỏi phổi. Đồng thời xuất hiện các triệu chứng hô hấp như khò khè, khó thở, nặng ngực và ho. Các triệu chứng này thay đổi theo thời gian về cường độ, thường xảy ra vào ban đêm hoặc gần sáng, có thể hồi phục tự nhiên hoặc dùng thuốc.
Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc hen trung bình khoảng 3.9% dân số (trẻ em từ 13-14 tuổi chiến 14.8%) tương đương khoảng 4 triệu người mắc và lấy đi sinh mạng của 3000-4000 người/năm. Tổng số bệnh nhân được phát hiện toàn Huyện Hòa Vang 143, số bệnh nhân đang được quản lý điều trị tại cơ sở y tế là 131. Do đó, việc nhận biết cơn khó thở và xử trí ban đầu là hết sức quan trọng đối với bệnh nhân, giúp cho bệnh nhân thoát khỏi cơn khó thở hoặc giảm bớt khó thở trước khi được người nhà đưa vào bệnh viện.
Bệnh Hen suyễn có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, mọi tầng lớp và mọi quốc gia. Chi phí cho việc chăm sóc bệnh Hen phế quản rất tốn kém, đặc biệt là chi phí nằm viện, cấp cứu, mất việc làm, nghĩ học do cơn hen cấp. Nếu được kiểm soát tốt, người bệnh sẽ có cơ hội sống và sinh hoạt như bình thường để góp phần nâng cao hiệu quả điều trị bệnh Hen phế quản.
Cần hạn chế tối đa sự tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng có thể khiến mình lên cơn khó thở gây nguy kịch đến tính mạng như:
– Vật nuôi, mạt nhà, gián, cây trồng và phấn hoa, ẩm mốc, khói thuốc, hóa chất, một số loại thức ăn
– Tránh tiếp xúc với lông của vật nuôi: chó, mèo, chim cảnh…
– Đeo khẩu trang khi ra đường: để tránh các thành phần khói bụi, khói thuốc lá, hóa chất độc hại trong không khí…
– Kiêng ăn các loại thực phẩm dễ gây dị ứng: Tôm, cua, đồ chiên nướng, rượu bia… thuộc nhóm dễ gây dị ứng.
Dọn dẹp nhà cửa đều đặn: Thường xuyên lau dọn nhà cửa, hút bụi bẩn, giặt giũ chăn, ga, gối, đệm để tiêu diệt các loại vi khuẩn, ký sinh trùng gây bệnh.
Thực đơn hàng ngày cần bảo đảm cung cấp đầy đủ những dưỡng chất cần thiết như chất đạm, chất béo, chất xơ,… Ngoài ra, có thể bổ sung thêm các thực phẩm tăng sức đề kháng cho cơ thể, đặc biệt là các loại trái cây giàu Vitamin C như: cam, bưởi, chanh,…
Rèn luyện thể dục thường xuyên cũng là cách phòng ngừa bệnh hen suyễn rất tốt. Tuy nhiên, tránh luyện lâu ngoài trời lạnh hoặc tập quá sức bản thân. Luôn chú ý mang theo bên mình thuốc cắt cơn khó thở, việc giữ cơ thể khỏe mạnh, tránh các yếu tố gây ảnh hưởng đến hệ hô hấp và chủ động tầm soát là những việc cần thiết để phòng tránh bênh Hen suyễn giúp giảm thiểu tình trạng tàn tật và tử vong liên quan đến Hen phế quản.
Bên cạnh áp dụng các biện pháp tích cực thay đổi lối sống như trên, những bệnh nhân Hen phế quản cần được theo dõi, quản lý bệnh lâu dài và điều trị theo hướng dẫn của Thầy thuốc để giảm bớt các nguy cơ xảy ra biến chứng.
Hàng năm, Trung tâm Y tế Hòa Vang phối hợp với Bệnh viện Phổi thành phố Đà Nẵng tổ chức khám sàng lọc Hen – COPD cho người dân tại cộng đồng nhằm phát hiện bệnh nhân Hen để đưa vào quản lý, điều trị. Năm 2025 này, thực hiện kế hoạch số 463/BVP-KHTH của Bệnh Viện Phổi về việc triển khai khám sàng lọc, phát hiện sớm Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và Hen phế quản tại 12 xã phường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng năm 2025, tại, huyện Hòa Vang sẽ tổ chức khám sàng lọc cho 2 xã (Hòa Ninh và Hòa Khương) mỗi xã 100 người/ xã, nhằm phát hiện, quản lý điều trị bệnh Hen phế quản mới tại 11 Trạm Y tế và Trung tâm Y tế huyện Hòa Vang với mục tiêu giúp quý người bệnh nhận thức được tầm quan trọng của việc tầm soát sớm, tuân thủ điều trị Hen phế quản và COPD, góc tư vấn “NGÀY ĐẦU TIÊN ” tại Trung tâm Y tế huyện Hoà Vang với đội ngũ nhân viên y tế thực hiện tư vấn được đào tạo và có chứng chỉ về tư vấn, giáo dục sức khỏe dễ dàng tiếp cận với người bệnh. Tại đây nhân viên y tế tư vấn cho quý người bệnh những thông tin chi tiết về bệnh, cách sử dụng thuốc hít đúng-đủ-đều hạn chế tình trạng bỏ thuốc, quên thuốc và kỹ năng cần thiết để tự kiểm soát cơn Hen tại nhà, tạo động lực cho người bệnh sẵn sàng thay đổi thói quen không tốt để có được những kiến thức đúng đắn nhất về bệnh./.
Người viết: CN. PTT Phương; Phòng KHNV